Moet mijn cv-ketel vervangen worden?

Een ketel die veel aanslaat, een huis dat niet warm wordt, een energierekening die tegenvalt. Het advies dat daarop volgt is vaak hetzelfde: er moet een nieuwe in.

Soms klopt dat. Maar vaker dan mensen denken presteert een installatie slecht terwijl het toestel zelf niets mankeert. Dan vervangt u een onderdeel dat niet stuk was, en blijft de klacht bestaan.

Scheid het toestel van de installatie

Dit is het onderscheid waar het om draait. Een cv-installatie bestaat uit het toestel, de leidingen, de radiatoren of vloerverwarming, de pomp en de regeling. Een klacht zegt op zichzelf niet welk onderdeel de oorzaak is.

Een ketel kan technisch perfect werken en toch een slecht resultaat geven, als de instellingen niet passen bij de woning of als het water niet goed verdeeld wordt. Omgekeerd kan een versleten toestel nog aardig draaien zolang de rest klopt.

De vraag is dus niet "is deze ketel oud", maar "waar gaat het mis".

Wanneer vervangen wél voor de hand ligt

Een paar situaties waarin een nieuw toestel redelijk is.

• Het toestel is onveilig of lekt. Daar valt niets aan te optimaliseren.
• Onderdelen zijn niet meer leverbaar. Bij een storing staat u dan in de kou, en dat risico wordt met het jaar groter.
• Er staat nog een oud niet-condenserend toestel. Het verschil met een moderne hr-ketel is dan zo groot dat vervanging zich doorgaans terugverdient.
• De capaciteit past niet bij de woning. Een fors overgedimensioneerd toestel blijft kort aan- en uitslaan, en dat is met instellingen maar beperkt op te lossen.
• U gaat over op een warmtepomp en de hele opzet verandert.

Wanneer eerst kijken verstandiger is

En een paar situaties waarin ik zou beginnen met onderzoeken.

• De klacht is comfort, niet storing. Koude kamers, ongelijke warmte, stromingsgeluiden: dat zijn vrijwel altijd verdelings- of instellingsproblemen.
• De ketel is jonger dan vijftien jaar en doet het gewoon. De kans dat het toestel de oorzaak is, is dan klein.
• Het verbruik is hoog zonder duidelijke reden. Een te hoog ingestelde stooklijn of een installatie die niet condenseert kost meer dan de meeste mensen vermoeden, en beide zijn in te stellen.
• Er is kortgeleden verbouwd of geïsoleerd. De warmtevraag is dan veranderd terwijl de installatie nog op de oude situatie staat afgesteld.

Wat een onafhankelijke beoordeling oplevert

Bij een quickscan kijk ik naar het geheel: het toestel, de instellingen, de verdeling en de afgifte. Daarna weet u wat er werkelijk aan de hand is en wat de verstandigste volgorde is.

Dat levert grofweg drie soorten uitkomsten op. Soms is het met instellen en inregelen op te lossen en is vervanging niet aan de orde. Soms helpt optimaliseren wel, maar loopt u binnen afzienbare tijd alsnog tegen de grens van het toestel aan, en kunt u dat meewegen in uw planning. En soms is vervangen inderdaad de beste stap, en dan weet u ook waarom, en wat voor toestel er dan bij uw woning past.

Ik verkoop en plaats zelf geen ketels. Dat is precies waarom ik dit kan beoordelen zonder dat er een belang meespeelt.

Let op bij de offerte

Krijgt u een voorstel voor vervanging, vraag dan twee dingen.

Ten eerste: waarop is de gekozen capaciteit gebaseerd? Als het antwoord neerkomt op "hetzelfde als wat er nu hangt", dan is er niet gerekend. Juist na isolatie is de warmtevraag vaak flink lager dan vroeger.

Ten tweede: wordt de installatie na plaatsing ingeregeld? Een nieuw toestel op een scheef ingeregelde installatie geeft dezelfde klachten als daarvoor. Dat is de teleurstelling die ik het vaakst tegenkom bij mensen die net een nieuwe ketel hebben laten plaatsen.